درخواست بزرگ بازرگانان از واشنگتن

بحران حمل‌ونقل نفت، تحریم‌ها را به حاشیه برد

پایگاه اطلاع رسانی دریا و نفت: بلومبرگ به نقل از منابع آگاه گزارش داد شرکت‌های بزرگ بازرگانی نفت از جمله «ترافیگورا»، «ویتول»، «مرکوریا» و شرکت ملی نفت ابوظبی در حال مذاکره با مقام‌های آمریکایی هستند تا مجوز خرید یا اجاره نفتکش‌های قرارگرفته در فهرست تحریم‌های واشنگتن را دریافت کنند. این مذاکرات حدود ۵۰ فروند کشتی را دربرمی‌گیرد که در حال حاضر تحت تحریم‌های آمریکا قرار دارند. مقام‌های وزارت خزانه‌داری این کشور در حال بررسی امکان صدور مجوزهای موردی برای فعالیت این نفتکش‌ها هستند، اما هنوز تصمیم نهایی در این زمینه اتخاذ نشده است. درخواست شرکت‌های بازرگانی نفت در شرایطی مطرح شده که ماه‌ها اختلال در کشتیرانی، در پی تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، مسیرهای انتقال نفت را با چالش مواجه کرده است. طولانی‌تر شدن مسیرهای دریایی، افزایش هزینه‌های بیمه و معطلی نفتکش‌ها برای انتقال محموله‌ها، فشار قابل‌توجهی بر بازار حمل‌ونقل انرژی وارد کرده است.

هزینه حمل نفت به آسیا ۱۰ برابر شد

ابعاد این فشار را می‌توان در افزایش چشمگیر نرخ کرایه نفتکش‌ها مشاهده کرد. هزینه اجاره یک ابرنفتکش برای انتقال نفت از منطقه گلف کاست آمریکا به چین در ماه اکتبر به حدود ۸۰ میلیون دلار رسید؛ رقمی که نزدیک به ۱۰ برابر میانگین نرخ‌ها پیش از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران است. همچنین شرکت والرو ماه گذشته برآورد کرد هزینه انتقال هر بشکه نفت خام آمریکا به آسیا به ۳۰ تا ۳۵ دلار رسیده است؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته حدود ۵ دلار بود. افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی، پیامدهای مستقیمی بر تجارت نفت آمریکا نیز داشته است. بر اساس گزارش‌ها، سفارش‌های آسیایی برای خرید نفت خام آمریکا با تحویل در ماه نوامبر، در اکتبر حدود ۵۰ درصد کاهش یافت. ادامه این روند می‌تواند حجم محموله‌های صادراتی آمریکا را به پایین‌ترین سطح در هفت سال اخیر برساند.

واشنگتن به دنبال فعال‌سازی نفتکش‌های تحریمی

در چنین شرایطی، بازگرداندن نفتکش‌های تحریم‌شده به بازار می‌تواند راهکاری برای افزایش ظرفیت حمل‌ونقل و کاهش بخشی از هزینه‌های لجستیکی باشد. کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، ماه گذشته اعلام کرده بود واشنگتن در حال بررسی سازوکارهایی است که به سرمایه‌گذاران امکان می‌دهد نفتکش‌های موجود در فهرست سیاه را خریداری و بازسازی کنند و سپس از آنها برای انتقال محموله‌های نفتی مجاز استفاده کنند. بر اساس داده‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا که بلومبرگ گردآوری کرده است، تا چهارم نوامبر، مجموع ۱۵۶۸ فروند کشتی در فهرست تحریم‌های این کشور قرار داشته‌اند که ۴۶۲ فروند از آنها نفتکش‌های حامل نفت خام بوده‌اند.

بازگشت نفتکش‌های تحریمی چقدر مؤثر است؟

با این حال، به گزارش اویل‌پرایس، میزان تأثیر این طرح بر بازار حمل‌ونقل نفت به نوع کشتی‌هایی بستگی دارد که مجوز فعالیت دریافت می‌کنند. اگر نفتکش‌هایی که پیش‌تر از چرخه فعالیت خارج شده‌اند دوباره وارد بازار شوند، ظرفیت واقعی حمل‌ونقل دریایی افزایش خواهد یافت و بخشی از کمبود موجود جبران می‌شود. اما اگر مجوزها صرفاً وضعیت حقوقی کشتی‌هایی را تغییر دهند که هم‌اکنون نیز به حمل نفت تحت تحریم مشغول‌اند، تأثیر این اقدام بر افزایش ظرفیت ناوگان بسیار محدود خواهد بود. از سوی دیگر، بخش قابل‌توجهی از نفتکش‌های قرارگرفته در فهرست سیاه، شناورهای قدیمی هستند که پیش از بازگشت به فعالیت تجاری متعارف به تعمیرات، بازرسی‌های فنی و پوشش بیمه‌ای نیاز دارند.

همچنین صدور مجوز از سوی آمریکا به معنای لغو خودکار محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی اتحادیه اروپا و انگلیس نیست. بنابراین، حتی در صورت موافقت واشنگتن، موانع حقوقی، فنی و بیمه‌ای همچنان می‌توانند بازگشت بخشی از این نفتکش‌ها به بازار جهانی را با دشواری مواجه کنند. در مجموع، درخواست شرکت‌های بزرگ بازرگانی نفت برای استفاده مجدد از نفتکش‌های تحریمی نشان می‌دهد افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی به یکی از چالش‌های جدی تجارت جهانی نفت تبدیل شده است؛ با این حال، میزان اثرگذاری این راهکار به تعداد کشتی‌های واقعاً فعال‌شده و امکان استفاده عملی از آنها در مسیرهای بین‌المللی بستگی دارد.